Sharmila wint Debuutprijs Blog 5: De merkwaardige bocht
Het is zeer bevreemdend om een boek dat je zelf hebt geschreven plots vast te houden. Een beetje zoals bij een bevalling: wat voorheen enkel in je hoofd leek te leven, is zomaar echt in de wereld. Een aanwezigheid. Een Ding. Een hoekige vorm met een kaft en een titel en honderden letters waar je met de toppen van je vingers overheen kunt strijken. In duizendvoud nog wel. Alsof één enkel tastbaar exemplaar nog niet bijzonder genoeg was geweest. Als ik een gevoel moet kiezen dat dit alles ondertitelt, ga ik voor blijdschap, uiteraard. Maar tegelijkertijd is het erg vreemd. Een beetje onbevattelijk.
Bijvoorbeeld. De trein in stappen met een zakje vol boeken. Het gewicht van mijn gedachten zwaar en zwaaiend naast mijn been. Of: zien hoe mensen het boek van zichzelf maken. Het in hun rugzak laten glijden. De rug breken. Hun bril bovenop een opengeslagen bladzijde leggen terwijl ze de telefoon beantwoorden. Of: toekijken terwijl potentiële kopers het boek vastpakken en omdraaien om de achterflap te lezen. De kleine steek van teleurstelling wanneer ze het terugleggen, en de stiekeme, lacherige blijdschap wanneer ze het over de toonbank naar de verkoper uitsteken. Of: praktische dingen regelen die met het boek te maken hebben. Alsof het een kind is waarover je je plotseling moet ontfermen. Een afspraak maken voor een interview. Uitrekenen hoeveel drie boeken kosten terwijl iemand staat te wachten, portemonnee in de hand. Een passage kiezen om voor te lezen.
Het was leuk allemaal. Fantastisch zelfs. Een vrolijke, spannende en verrassende stoet van betekenisvolle momenten, waar ik tot voor kort enkel van kon dromen. Maar het had niks meer met schrijven te maken. Want het speelde zich allemaal af in de buitenwereld. En die is snel, luid, ingewikkeld en overvol met allerlei hoekige en andere vormen die je kunt vastpakken. Zeer ver verwijderd van iets abstracts als een persoonlijk schrijfparadijs. Een beetje als een storm zelfs. In een opstoot van wijsheid begaf ik me net op tijd in de armen van een nieuw verhaal, en Adem klasseerde ik netjes in mijn categorie met “buitendingen”. Maar hoewel ik absoluut minder geïnteresseerd ben in buitendingen dan in binnendingen, bleef er voor het boek steeds een vage, kloppende lijn van fascinatie hangen. Als een navelstreng van mijn hoofd naar dat tastbare, vreemde, gedrukte boek dat er uit was voortgekomen. Toch bleef het een afscheid. Het boek was geen binnending meer.
Mis. Echt helemaal mis zelfs. Gek toch, hoe je zo vaak over dingen kunt nadenken en het evidente over het hoofd kunt zien. Het zijn de eerste lezers die me tot inzicht brachten. Ze deden het niet eens met opzet. Ik zag het gewoon aan de manier waarop ze over het boek praatten, aan de blik in hun ogen, de woorden die ze gebruikten. Het verhaal is nog precies even levend en echt als het altijd al was. Het is van me weggevlogen, om dan in een plotse, merkwaardige bocht naar me terug te keren, zodat de smaak, geur en kleur ervan me nu met regelmaat van buitenaf overvallen. Want dat is de magie van gelezen te worden: andere mensen hebben natuurlijk ook een binnenkant.
