Obsessieve planner vol onstuimige fantasie

Anja de Crom ontving voor haar romans Villa Volta en Halsoverkop respectievelijk de tweede en eerste prijs voor het Beste Lesbische Boek. Alleen de derde prijs won ze nog niet. Of ze die voor haar nieuwe boek Onafwendbaar wint? 'Ik weet het echt niet. Ik denk dat er heel grappige scènes in staan, zonder dat ik mezelf al te veel op de borst wil kloppen, ook heel mooie. Natuurlijk wil ik, áls er weer een verkiezing zou zijn, best opnieuw eerste worden.'

Zoals we van Anja gewend zijn is Onafwendbaar een boek dat leest als een trein. Het verhaal gaat over privé-detective Lilian de Bruin. Ze krijgt een klus waar ze niet veel zin in heeft, het opsporen van belastend materiaal waarmee een veelbelovende politicus gechanteerd wordt. Maar omdat die politicus de nieuwe liefde is van haar beste vriend zegt ze toch ja, en voor ze het weet is ze undercover aan het werk in de porno-industrie. Ondertussen worden Lilian en haar Vlaamse buurvrouw het doelwit van vreemde pesterijen en wankelt Lilians liefdesleven als een oude vlam plotseling weer verschijnt.

Van een saaie schrijfstijl kunnen we Anja niet betichten, in haar boeken volgt de ene ontwikkeling de ander binnen no time op. Ook al gebeurt er nog zoveel, Anja's pen raakt niet snel op. In zeven jaar tijd bracht ze vijf lesbische romans en drie kinderboeken uit. 'Ach, je hoort, leest of ziet wel eens wat.' Zo hoorde ze een paar jaar geleden over een vrouw die haar huis inwijdde met een soort geprepareerde slaolie. 'Dat is te mooi om te laten liggen, dus heb ik Lenie dat ook laten doen in Villa Volta. Zo zoek ik naar een manier waarop ik dat kleine stukje kan gebruiken. Maar ik verzin zelf ook verschrikkelijk veel hoor', lacht ze.

Als je met Anja aan tafel zit, valt meteen op dat haar humor veel weg heeft van die van Lilian, de hoofdpersoon van Onafwendbaar. Eerder zei de schrijfster al dat ze in al haar hoofdpersonen wel iets van zichzelf stopt. 'Lilian is snel in haar reacties en niets ontgaat haar. Als zij door de stad loopt registreert ze alles wat ze tegenkomt, van etalageborden tot gesprekken tussen wildvreemden. Ze vraagt zich af of alle mensen dat hebben. Nou, dat heb ik mezelf ook wel eens afgevraagd.'

De link naar het speuren is snel gelegd. Ter voorbereiding op het boek deed Anja een schriftelijke cursus detective: 'Ik had allemaal tienen voor mijn huiswerk, maar dat kan ook komen doordat er een antwoordenboekje bij het cursuspakket zat.' Al met al heeft de cursus haar genoeg kennis bijgebracht om een geloofwaardig boek te schrijven. Voor haar vorige twee boeken won ze al prijzen voor het Beste Lesbische Boek. Zou Onafwendbaar het ook zo ver schoppen? 'Ik weet het niet. Ik ben er zelf in elk geval erg blij mee. Ik vind dat er echt ont- zettend grappige scènes in staan en, zonder dat ik mezelf al teveel op de borst wil kloppen, ook heel mooie. Als er weer een verkiezing zou komen, wil ik best opnieuw eerste worden.'

Over het vervolg op haar prijswinnende boeken liet Anja in een eerder interview al los dat er een kinderwens in voor zou gaan komen. 'Dat lijkt me een logische ontwikkeling. Ik denk ook dat er iemand dood gaat, maar dat weet ik nog niet zeker. Gister was ik op een verjaardag met allemaal oude mensen. Toen dacht ik: het is ook wel leuk als een van de hoofdrolspeelsters hardhorend wordt en iets verkeerd opvangt. En dat het hele boek dan voortborduurt op dat ene misverstand.'

Dat is dus de manier waarop de schrijfster te werk gaat. Ze heeft een aantal gebeurtenissen in haar hoofd en plant daaromheen de rest van het boek. 'Het is nog erger. Ik ga zitten om een lijn uit te zetten en ik eindig met een gigantische Excel sheet waarin alles vastgelegd is, van persoonsdossiers en verhaallijnen tot en met het aantal geschatte woorden per scene. Bijna obsessief.' Het mag wat technisch klinken, maar in combinatie met haar onstuimige fantasie komt daar een vlot geschreven boek uit. 'En er gebeurt tijdens het schrijven ook wel eens iets waar ik zelf niet op gerekend heb. Ook al heeft het me wel tijd gekost mezelf ervan te overtuigen dat je best van je planning mag afwijken. Het is jouw boek, niet het boek van je spreadsheet.'

In Anja's romans is de hoofdpersoon altijd lesbisch. Ze vindt het fijn dat iemand die op vrouwen valt, elementen van zichzelf kan terugvinden in het boek. 'De mensen in mijn boek zijn allemaal duidelijk lesbisch en krijgen te maken met gewone problemen waar ze op een 'lesbische manier' mee omgaan. Lilian heeft bijvoorbeeld nog een relatie, maar begint al aan de volgende. Die seriële monogamie schijnt echt iets lesbisch te zijn.' Toch is dat lesbische element volgens haar geen reden voor andere doelgroepen om haar boek niet te lezen. 'Ik ben geen tovenaar, maar ik lees ook Harry Potter.'

Door: Linde Arts