Interview Anja de Crom - Expreszo, nr. 2- 2012

Anja de Crom heeft een druk leven. Ze werkt als journalist en schrijver, beoordeelt manuscripten, coacht beginnende schrijvers, geeft schrijfworkshops en bedenkt af en toe feelgood-internetfilmpjes. Maar voor dit drukke leven heeft ze ooit zelf gekozen.

Een jaar of tien geleden zag Anja's leven er totaal anders uit. Ze had een baan als projectmanager en baas van een secretariaat bij een technisch bedrijf. Ze merkte al snel dat ze haar creativiteit hier niet in kwijt kon: "Eigenlijk vond ik het werk gewoon saai. Eerst dacht ik dat het leuk zou zijn maar dat was het niet. Baas zijn is niet leuk." Haar onvrede uit die tijd legt ze uit aan de hand van het huis waar ze toen woonde: "Iedere kamer had een andere kleur. De badkamer was roze, de slaapkamer geel, de woonkamer paars, de keuken groen, enzovoorts enzovoort. Het was niet in verhouding, dat maakte het geheel erg onrustig. Net als mijn eigen leven." Net als het huis wilde Anja haar eigen leven overschilderen en herinrichten. Daarom stopte ze met haar baan en ging voortaan leven voor het schrijven. Inmiddels heeft ze vijf lesbische romans en drie kinderboeken op haar naam staan. Een van die romans, Halsoverkop, werd in 2010 bekroond met de publieksprijs Beste Lesbische Boek.

Schrijven
Boven alles verkiest Anja het schrijven. "Dat is de basis, de uiteindelijke reden dat ik gestopt ben met werken. Al die andere dingen zijn daaruit voortgevloeid."Inspiratie voor het schrijven haalt ze uit de wereld, en gesprekken tussen mensen. "Die gebruik ik dan later in mijn verhalen en verzin er nog een hele situatie omheen." Goed onderzoek doet ze ook. "Een personage uit mijn boek Onafwendbaar maakt bijvoorbeeld een wan- deling door de Jordaan. Zelf ga ik er dan ook heen om sfeer te proeven."

Personages
Tussen zichzelf en haar personages ziet Anja niet veel overeenkomsten. "Ja, de hoofdpersonen zijn lesbisch, maar verder niet. Natuurlijk stop je altijd wel iets van jezelf in je personages, wat je zou willen zijn of juist helemaal niet. Maar ik schrijf niet over mezelf. Op sommige punten wijken personages af en dan kun je jezelf niet als uitgangspunt nemen." Over Lilian (uit Onafwendbaar) zegt ze: "Zij is detective, een ontzettend stoer beroep, maar ik zou haar niet willen zijn." Ze denkt even na en lacht: "Mijn personages zijn wel allemaal goedgebekt. Dus toch een overeenkomst."

Lesbisch
Haar personages zijn lesbisch maar betekent dit ook dat Anja een boodschap wil uitdragen? "Eigenlijk wel. Dat het niet uitmaakt wat je bent. Homoseksualiteit is in mijn boeken een gegeven maar nooit het probleem. Volg je 'Uit de kast' van de KRO? Daarin zie je ook dat mensen bang zijn voor de reacties van hun omgeving, en daarom niet ,uit de kast durven te komen. Daar wordt je coming-out nodeloos ingewikkeld van. Eigenlijk zouden we gebaat zijn bij een maatschappij waarin je seksualiteit geen probleem is, net als in mijn boeken. Dat het kind tegen de ouders zegt: 'Pap mam, ik ben verliefd.' En de ouders zeggen: 'Goh wat leuk! Op een jongen of een meisje?'. Mijn eigen coming-out was gelukkig absoluut geen probleem. Ik was in de dertig en mijn moeder zei alleen maar: '0 ja? Dus toch!'"

Pippi Langkous
Eén -van mijn grootste voorbeelden is de Amerikaanse schrijver Armistead Maupin. Hij heeft een, serie boeken geschreven, Tales of the City. Dat gaat over een groep mensen in San Francisco die totaal verschillend zijn maar wel in hetzelfde huis wonen, met een hetero, homo, bi en een excentrieke hospita. Het knappe van die boeken vind ik dat de schrijver geen oordeel velt over zijn personages. Hij schrijft over iedereen met evenveel liefde, hoe divers ze ook zijn. Ik hoop dat ik dat ook doe." Een ander groot voorbeeld is Pippi Langkous. "Omdat zij alleen doet wat ze zelf wil maar daarmee ook andere mensen inspireert. Dat is goed. Moet je je voorstellen hoe het leven eruitziet als je alleen maar leuke dingen doet? Fantastisch toch?"

Leuke dingen
"Dat probeer ik zelf ook te doen. Als ik bijvoorbeeld een saaie klus heb zorg ik dat die zo snel mogelijk af is. Dan kan ik daarna weer leuke dingen doen." Zo probeert Anja de filosofie van Pippi vast te houden. Leuke dingen genoeg: "Op dit moment ben Ik bezig met de voorbereidingen voor een nieuw deel in de Villa Volta-serie. Er gebeurt nog erg veel in mijn hoofd, maar het punt van beginnen met schrijven komt wel dichterbij. Verder ben ik bezig met een portrettenserie: 'Zichtbaar jezelf'. Daarvan moet ik nog één film afmonteren. Dan ben ik klaar." Zo blijft Anja's leven gevuld met opdrachten waarmee ze haar leven kan schilderen, net als destijds haar huis. "Mijn dag is pas geslaagd als ik dingen heb gedaan die mij vooruit helpen. Als dat niet het geval is heb je er weinig aan."

Door: Dennis van den Berg