Schijn, hoop en liefde - Rianne Witte

Schijn, hoop en liefde "Komische dialogen, rake typeringen, kleurrijke personages en een hoofdpersoon die met vallen en opstaan voor zichzelf leert opkomen: een buitengewoon geslaagd debuut."

"Een lekker wegleesboek waar je een goed humeur aan overhoudt. Warm aanbevolen."

Recensie NBD/Biblion, november 2009

Linda Schuiteman (19) woont met haar strenge vader, wat mildere moeder, broers en zusje op een boerderij in een strengchristelijk dorp op de Veluwe. Altijd geneigd om te schipperen werkt ze als vegetariër bij haar oom die slager is, handbalt omdat ze van haar vader niet mag voetballen en onderdrukt haar gevoelens. Al sinds haar kindertijd is ze verliefd op meisjes, maar ze weet dat haar omgeving nooit zal accepteren dat ze lesbisch is. Nadat ze op advies van beste vriendin Kayleigh via een contactadvertentie zeker weet dat ze lesbisch is, wil ze uit de kast komen. Ze kan tijdelijk met Kayleigh in een huis in de stad wonen, vindt daar haar weg, een vriendin en een originele manier om haar ouders te overtuigen. De debuutroman van de hbo-studente psychosociaal werk (1972) die eerder enkele losse verhalen publiceerde, is met veel aandacht voor mensen en situaties en humor geschreven en leest als een trein. Belangrijk voor vrouwen die uit de kast willen komen, vooral met een christelijke achtergrond.

Door: Drs. Madelon de Swart

Recensie ZIZO, juli 2009

Een nieuwe debuutroman bij de Nederlandse 'lesbische' uitgeverij LaVita Publishing! We gaan het debuut van Rianne Witte niet vergelijken met het werk van enkele witte raven (wereldwijd!) die lesbische literataire meesterwerken schrijven. Maar Schijn, hoop en liefde is geen onaardig boek, als het met het nodige gevoel voor humor wordt gelezen.

Het boek moet het hebben van contrasten en uitvergrotingen. Linda Schuiteman is een naïef meisje uit een Veluws dorpje, waar de protestantse zeden en gebruiken botsen met haar ontluikende lesbische identiteit. Hoewel ze bij haar oom in de slagerij werkt, is ze vegetariër, en aangezien voetballen uitgesloten is voor meisjes, speelt ze handbal. Wanneer ze aangespoord door haar beste vriendin Kayleigh, een ingeweken stadse meid met kunstzinnige ouders, ingaat op een advertentie voor een lesbische date, gaan ineens ook alle remmen los. Na een wilde seksnacht volgen de trek naar de grote stad en verrassende wendingen op amoureus vlak. Als de nieuwe Linda terugkeert naar haar dorp zorgt ze daar voor de verrassing van het jaar, en doorbreekt ze meer dan één taboe.

Door: CDP

Recensie Nieuwsbrief Mirre, mei 2009

‘Nou, toen ik wel lesbisch was maar er niks mee deed ging alles best goed. En nu ik eraan toegegeven heb, laat iedereen me in de steek.’‘Waarom is dat, denk je?’ ‘Dat lijkt me duidelijk. Dat is de straf van De Heer, omdat ik zondig ben.’ Anne lachte. ‘Welnee, kind. God straft helemaal niet. Waar jij momenteel last van hebt is dat mensen het vervelend vinden dat jij voor jezelf opkomt. Daar houden ze niet van.’
…
‘God? Nee hoor, ieder mens heeft een vrije keus. Jij hebt de keus om jezelf te zijn en de mensen om jou heen hebben de keus om dat wel of niet te respecteren.’
…
‘Ik geloof wel in God. Ik geloof in een God die liefdevol is. Die je de kans geeft om fouten te maken en ook de kans geeft om weer op het rechte pad te komen.’

Zet een grote pot thee, installeer je op de bank en laat je vermaken en meeslepen door het debuut van Rianne Witte: Schijn, hoop en liefde.

Linda groeit op in een dorpje in de Bible Belt op de Veluwe. Haar ouders zijn strenggelovig en zij is lesbisch. Menigeen zou met dit gegeven een zwaar op de hand liggend boek verwachten, maar niets is minder waar.

Als Linda na een apart voorval in de kerk uit de kast komt, word je meegenomen in het leven van een jonge gelovige vrouw die haar geloof opnieuw vorm moet gaan geven als ze haar coming-out beleeft. Ze vertrekt naar de stad met haar beste en niet religieuze vriendin Kayleigh en ontmoet een aantal kleurrijke personen die haar helpen haar leven opnieuw in te richten.

Als lezer word je meegesleept met de gedachtespinsels van Linda. Ze heeft veel moeite haar geaardheid te accepteren, maar gaat dit niet uit de weg. Gedurende haar zoektocht, komt ze in de woelige scene terecht. Ze weet stand te houden tussen de kliekjes en horde vrouwen die allemaal maar één ding lijken te willen, het lesbische idool Robbie. Wat volgt zijn hilarische en ontroerende momenten waarbij regelmatig tranen over mijn wangen vloeiden. Langzaamaan komt Linda tot het besef dat ze mag zijn wie ze is en dat God haar lief heeft. Zelfs als ook haar oog op Robbie valt. Rianne Witte is erin geslaagd een op voorhand zwaar onderwerp op een leuke en luchtige manier te brengen. Vanaf bladzijde 1 werd ik meegevoerd door de makkelijke schrijfstijl en het boek is dan ook een ware pageturner. Verwacht geen hoogstaande literatuur, want dan word je teleurgesteld. Maar is dat een voorwaarde voor een goed boek? Ik vind van niet. Schijn, hoop en liefde kan ik iedereen aanraden die een mooi verhaal wil lezen van een jonge vrouw die in haar leven en geloof radicale beslissingen neemt om eindelijk haarzelf te kunnen zijn.

I love angels instead

Door: Dieuwertje van der Zal

Recensie Amarant, 38e jaargang no. 2, mei 2009

Linda Schuiteman is 20 jaar en woont bij haar ouders in een Veluws dorpje. Ze werkt, ook al is ze vegetariër, in een slagerij. Ze handbalt omdat haar ouders voetballen verboden. Al sinds haar kleutertijd weet Linda dat ze meisjes leuker vindt dan jongens. Ze houdt dit voor zich, omdat ze weet dat haar strengreligieuze omgeving homoseksualiteit afkeurt. Omdat ze niet de moed heeft om voor haar geaardheid uit te komen, negeert ze haar gevoelens zoveel mogelijk en probeert zo onopvallend mogelijk te leven. Ze heeft een goede vriendin. Als die haar adviseert te reageren op een contactadvertentie veranderd haar leven voorgoed. Een onschuldig eerste afspraakje mondt uit in een heftige nacht. Linda’s lesbische gevoelens laten zich niet meer onderdrukken. Haar broers en zusje worden al snel op de hoogte gebracht. Een van haar broers verafschuwt homoseksualiteit, de andere twee staan vanaf het eerste moment pal achter haar. Ook als Linda haar ouders vertelt dat ze lesbisch is en wel het huis uit moet omdat de situatie onhoudbaar wordt. Tal van problemen, waarin het maken van eigen keuzes centraal staat, komen op Linda’s pad. Omgaan met haar geloof, zoeken naar werk, naar vriendschap en naar die ene grote liefde. Als ze die uiteindelijk vindt in iemand met genderdysforie, de ene keer vrouw, de andere keer man, moet ze ook daar mee dealen. Omdat oude ‘vriendinnen’ uit het dorp denken haar met een man te zien wordt ze uitgenodigd voor een bruiloftsfeest. Haar vader en moeder zijn blij met de jongeman. Ook als het achteraf een meisje blijkt te zijn, blijft moeder dit keer achter Linda staan. Er rest vader niets anders dan zich bij de situatie neer te leggen. Een vrolijk en met vaart geschreven boek dat ik in een avond uitlas.

Door: Adriënne Nijssen

Recensie Roze Golf, april 2009

Haha! Wat een grappig boek is Schijn, hoop en liefde. Humoristisch en toch met een serieuze ondertoon, zoals ik ze graag zie. Het is het romandebuut van Rianne Witte. Als ze zo blijft doorgaan zullen we nog veel van haar horen.

De humor begint gelijk al op de eerste pagina als blijkt dat de contactadvertentie van AnneMieke door Anne en Mieke gezet blijkt te zijn. En dat wist hoofdpersoon Linda vantevoren niet. Ze moet dan ook even slikken, maar heeft heerlijke seks met de twee. Seks met vrouwen, voor het eerst van haar leven. Wat zou haar vader ervan denken? En de Here God? Want Linda is streng religieus opgevoed en in Schijn, hoop en liefde volgen we haar gevecht tegen de dogma’s van de kerk en haar opvoeding.

“Volgens mij heeft vader gelijk en ben je met een jongen naar bed geweest”, viste Pipi. Haar ogen glinsteren bij het idee. Haar grote zus die hét al deed, daar kon ze indruk mee maken bij haar vriendinnen. Maar dan moest ze natuurlijk wel het hele verhaal weten. “Nee, onze Linda is niet met een jóngen naar bed geweest,” zei Geert langzaam en vol lading. (...) “Met een meisje dan? Op school zeggen sommige kinderen dat Linda lesbisch is.” Pipi sprak zo onbekommerd dat het leek alsof homoseksualiteit een onderwerp was dat dagelijks aan de eettafel werd besproken.”

Rianne Witte schetst een interessant verhaal van een jonge vrouw die tegen de klippen op haar eigen seksualiteit en identiteit ontdekt. Daarbij wordt hoofdpersoon Linda geholpen door broer Geert die toch niet zo vervelend blijkt te zijn als Linda eigenlijk dacht, en door hartsvriendin Kayleigh. Alleen dat geloof: zonder al te dramatisch te doen schetst Witte een realistisch beeld van de problemen waar een gelovige lesbienne mee kan zitten. Al verandert Linda: “Ik vind het prima dat je bent zoals je bent. Ik weet zelf maar al te goed hoe het is als je niet jezelf mag zijn.” “Is het ook geen probleem voor je geloof?” Oh shit, daar had ze nog helemaal niet aan gedacht! Hoe kon dat nu? Tot voor kort vroeg ze zich bij alles meteen af of het niet in strijd was met de bijbel."

Schijn, hoop en liefde is echt een leuk boek dat verfrissend is geschreven. Goed is ook dat Robbie in het boek voorkomt, een persoon die het leven van Linda radicaal verandert en haar een totaal andere kijk op de wereld geeft: drag king, drag queen, travestiet, faux queen, transseksueel, transman en gender. (...) ...het duizelde haar nog steeds. Op de Veluwe was het allemaal zo makkelijk en duidelijk, daar was een man een man en een vrouw een vrouw. Maar in de rest van de wereld was het blijkbaar een stuk ingewikkelder. Chapeau voor Witte.

Door: Remco van Schellen

Recensie www.lesbischlezen.nl, april 2009

"De statige klok aan de muur tikte rustig, alsof er niet zojuist een bom was ingeslagen. Toch klonk hij anders dan voorheen, dreigender. Hij zei niet meer geruststellend "tik-tak, tik-tak" maar "Lin-da, zon-daar, Lin-da, zon-daar." Langzaam, duidelijk en heel hard. Linda wist zeker dat haar ouders het ook hoorden."

Wanneer de hoofdpersoon van Schijn, hoop en liefde, Linda Schuiteman, haar ouders vertelt dat ze lesbisch is, is de daaropvolgende stilte oorverdovend.

Linda is opgegroeid in een strenggelovig dorp op de Veluwe. Haar ouders zijn de vroomste gelovigen uit het dorp en zij is lesbisch. Een combinatie die natuurlijk tot spanningen leidt. Wanneer Linda naar bed gaat met Anne én Mieke en de volgende dag op interessante wijze wordt betrapt op het niet dragen van ondergoed, besluit ze dat de maat vol is. Ze moet haar familie vertellen over haar geaardheid. Wat volgt is een grappig, vlot geschreven, coming of age verhaal van een jonge vrouw die ontdekt dat er meerdere wegen naar Rome leiden.

Haar beste vriendin Kayleigh (door Linda's vader consequent Kajlijg genoemd) helpt haar haar eigen weg te vinden in een wereld die niet gedomineerd wordt door het geloof. Linda's wereldvreemdheid is aandoenlijk. Ze heeft geen idee hoe het eraan toe gaat in de grote, boze wereld. Ze is zelfs nog nooit in de grote stad geweest.
Het boek wemelt van personages met extreme karaktertrekken. Vader is supergelovig en strenger dan streng, Kayleigh is extreem vrij en promiscue (en Linda's absolute tegenpool), zus Pippi heeft helemaal geen last van de strenge vader, AnneMieke is meer dan zij zich voordoet te zijn en ook met Robbie is iets bijzonders aan de hand. Sommige personages doen daardoor gemaakt aan, en zijn bij vlagen zelfs irritant - zoals Kayleigh, die een horrible mix maakt van Nederlands en Engels: 'Opposites attract and besides, we hebben wel iets gemeen' en 'Nu moet je vertellen wat the big news is'. Toch zijn het deze bijzondere mensen en hun niet-alledaagse gebeurtenissen die zorgen voor lekker leesbare lesliteratuur.

Schijn, hoop en liefde is een luchtig verhaal over de belevenissen van een meisje dat nu eindelijk de kans krijgt om uit te vinden wat ze zelf wil en wie ze wil worden. Het boek is verslavend en laat zich buitengewoon goed combineren met een koel glas ijsthee en een stralende zon. Als de zon zich dan weer heeft teruggetrokken, kun jij gewoon lekker op de bank kruipen en doorlezen, want dit boek laat zich niet zomaar wegleggen.

Door: Sanne Bloem

Recensie Boekhandel De Feeks, april 2009

Vegetariër tussen de vleeseters
Als hoofdpersonage Linda op een expositie met als thema ‘Vrijheid’ geconfronteerd wordt met een visueel kunstwerk waarin een kruisbeeld wordt vervangen door een leeg vlak, is ze geschokt. Nog verwarrender wordt het als de kunstenaar uitlegt dat het geloof een schijn is die wordt opgehouden. Ergens wist ze dit wel, want haar lesbische gerichtheid wordt nou niet bepaald geaccepteerd in de streng gelovige gemeenschap waar ze opgegroeid is.

Schrijfster Rianne Witte zet dit coming-out proces goed neer in haar debuutroman Schijn, hoop en liefde. Het begin is hilarisch: na een zinderende one-night-stand komt Linda zo ongelukkig ten val in een volle kerk, dat iedereen kan zien dat ze geen slipje aan heeft. Gefoezel met jongens natuurlijk, zie je ze denken. Veel erger is het als het om damesliefde blijkt te gaan. De voetbalmeiden willen niet meer met haar douchen en vader negeert haar. Ze vindt steun bij haar vrijgevochten vriendin Kaleigh, een slang pratende leeftijdgenote uit een modern gezin. Dat Linda eigen keuzes durft te maken, blijkt uit het feit dat ze vegetariër is in een wereld vol vleeseters. Ook durft ze van huis weg te lopen. Dit is mooi verbeeld: een koffer heeft ze niet, want op vakantie gaan is in het streng gelovige gezin ondenkbaar. Dan maar al haar bezittingen in een dekbedovertrek gestopt. Na enige twijfel gaat de bijbel ook mee. Toch keert ze enige tijd later weer terug naar huis. Naarmate de roman vordert verandert Linda van een onzeker en gezagsgetrouw meisje tot een nieuwsgierige en ondernemende jonge vrouw die tijdens moeilijke momenten het liedje van haar heldin Pippi Langkous begint te zingen: ‘Ik richt de wereld in naar mijn eigen zin.’ Vervolgens handelt ze naar haar hart.

Rianne Witte belicht veel facetten van het lesbisch spectrum: de voorzichtige coming-out van Linda, het ons-kent-ons-sfeertje in een vrouwencafé, een homodisco met gay-classics en treffende personages als een mysterieuze transgender en een obscuur lesbopaar. De seksscènes zijn direct en puur beschreven maar blijven wat leeg. Zo wordt de one-night-stand van Linda wel genoemd, met voorbinddildo’s en al, maar het wordt niet uitgewerkt. We lezen dat het er heftig aan toe ging en dan zou je toch denken dat deze stomende eerste seksuele ervaring impact heeft op zo’n gelovig jong meisje dat net uit de kast komt. Een psychologisch kijkje in Linda’s ziel blijft achterwege. Het is goed om het zware thema ‘homoseksualiteit in de bible belt’ luchtig neer te zetten, maar iets meer diepgang had de roman meer impact gegeven. Dat Rianne Witte makkelijk schrijft, is een ding dat zeker is. Schijn, hoop en liefde is een vlot geschreven roman. Toegankelijk en laagdrempelig met veel dialogen in eenvoudige spreektaal. Laten we hopen dat veel meisjes uit de bible belt het lezen, zodat zij in navolging van Linda de wereld naar hun eigen zin in durven richten. Heel terecht heeft Rianne Witte als motto de songtekst ‘Come over here’ van Sarah Bettens vermeld: ‘Something tells you you should go / deep down you have always known / something sweet is on the other side’. Dat zegt eigenlijk alles.

Door: Pauline van der Lans

Over Rianne Witte

Lees de beschrijving